De wegen zijn afgezet, de camera’s staan opgesteld en de vliegtuigen met chemicaliën staan klaar om eventuele regenwolken weg te halen. Geen enkel risico wordt genomen bij de inauguratieceremonie van Ruslands nieuwe president Dmitri Medvedev. De plechtigheid zal, net als die van voorganger Vladimir Poetin, naar verwachting een groots en statig evenement zijn.
Terwijl journalisten en politicologen proberen te raden hoe groot de invloed van Poetin als toekomstige premier zal zijn, is er nog een andere mogelijkheid: dat Medvedev een geheel andere koers zal varen dan Poetin, al dan niet met goedkeuring van de president die in acht jaar Ruslands status van supermacht heeft hersteld en tegelijk de vrijheden van de bevolking heeft ingeperkt.
Dat Medvedev nog wel eens voor een verrassing zou kunnen zorgen, wordt in de Russische media de ’Gorbatsjov’-variant genoemd. Net als bij Medvedev was de voorganger van Gorbatjsov een hardliner: Joeri Andropov, niet geheel toevallig het grote voorbeeld van Poetin. Gorbatsjov werd niet benoemd om de Sovjet-Unie af te breken en vrijheid aan het volk terug te geven, maar dat is wel wat gebeurde. Het is best mogelijk dat Poetin met het binnenhalen van Medvedev een paard van Troje het Kremlin heeft binnengereden.
Hoewel de twee naar verluidt een diepe vriendschap hebben, zou hun achtergrond niet verschillender kunnen zijn. Was Poetin in 1989 nog actief als KGB-agent in Dresden, op datzelfde moment streed Medvedev in Sint-Petersburg voor “democratie”. Destijds was de val van de Sovjet-Unie nog helemaal niet zeker, en was dat een riskante bezigheid.
Medvedev mag dan een ja-knikker lijken, hij heeft zich verscheidene keren uitgesproken tegen Poetins ideeën. De gedachte van Poetin dat Rusland een speciaal pad volgt, en daardoor democratie kan wegmoffelen, noemde Medvedev een ’naïeve gedachte’. Ook heeft Medvedev, een jurist, zich herhaaldelijk uitgesproken voor hervorming van de rechtelijke macht. Hij lijkt zich daar oprecht over op te winden.
Maar de grootste moeilijkheden zal Medvedev juist op het gebied van veranderingen in binnenlandse politiek krijgen, waar hij de macht moet delen met de premier. Maar ook zonder Poetin als premier zou het voor Medvedev een bijna onmogelijke taak zijn. Zelfs president Poetin heeft met al zijn populariteit en macht nooit een gat kunnen slaan in een probleem als corruptie. Hiermee zou hij simpelweg te veel vijanden op hoge plekken maken.
Het enige gebied waar Medvedev als president min of meer een machtsmonopolie heeft, is het buitenlands beleid – en daar valt een hoop te doen. Na acht jaar Poetin heeft Rusland ruzie met praktisch elk land in de voormalige Sovjet-Unie – inclusief voormalige bondgenoten als Wit-Rusland. De banden met Europa, vooral Groot-Brittannië, zijn moeizaam. De relatie met de Verenigde Staten, die Poetin vergeleek met het Derde Rijk, lijkt niet veel slechter te kunnen.
Op het gebied van buitenlandse betrekkingen kan de liberale Medvedev veel veranderen zonder te veel tegenwerking van anderen. Daarbij moet hij wel rekening houden met de chauvinistische Russische bevolking. Een voorproefje is wellicht de gespierde taal en de oorlogsdreigingen met buurland Georgië in de afgelopen weken, die gepaard gingen met het hervatten van passagiersvluchten tussen de twee landen, die al meer dan een jaar waren stopgezet vanwege een spionageschandaal.
De verkiezingen waren misschien niet spannend, maar de komende maanden zijn des te spannender. Als het Rusland onder Medvedev klaar is voor een tweede perestrojka, zal dat allereerst te zien zijn in het buitenlands beleid.