Dmitri Medvedev beschouwt het als zijn ‘belangrijkste taak’ om de ‘burgerlijke en economische vrijheden’ in Rusland verder te ontwikkelen. ‘Mensenrechten en vrijheid zijn van het grootste belang voor onze samenleving en bepalend voor elke staatsactiviteit’.
Met deze woorden begon Medvedev zijn presidentschap van Rusland, nadat hij in een korte, plechtige ceremonie in de vergulde Andrejevski Zaal van het Kremlin de eed had afgelegd. Direct daarna benoemde hij de uitgaande president Vladimir Poetin als nieuwe premier. Voor wie het nog niet begrepen had, waarschuwde Poetin nog eens dat de ‘huidige koers voor dit land, die zichzelf al bewezen heeft, voortgezet moet worden’.
Medvedev hamerde in zijn eerste presidentiële optreden op het verband tussen persoonlijke vrijheden, respect voor de wet en de economische ontwikkeling van het land. ‘Ik ga speciale aandacht schenken aan de fundamentele rol van de rechtspraak. We moeten het juridische nihilisme overwinnen, dat onze ontwikkeling en modernisering bemoeilijkt.’
Na zijn beëdiging volgde nog de ‘inzegening’ van het presidentschap door de Patriarch van Moskou Aleksej II. Medvedev beloofde hem ‘de speciale vertrouwensband’ tussen de staat en de orthodoxe kerk ‘verder te ontwikkelen’. Op zijn beurt peperde de kerkvorst de 42-jarige nieuwkomer in dat het belangrijk is om te denken aan het individu, maar dat een president ook de internationale status van Rusland moet versterken.
De vraag hoe het duo-leiderschap van Medvedev en Poetin in de praktijk zal werken, zal pas gaandeweg beantwoord worden. De benoemingen in Medvedevs eigen staf en van een nieuwe regering zullen de eerste aanwijzing geven over de bandbreedte waarbinnen Medvedev opereert.
Medvedev weet zich ‘geholpen’ door een man die zowel zijn mentor is als een behendig politicus – een kruising van Raspoetin en kardinaal Richelieu. De grote vraag is dus hoeveel ruimte Medvedev krijgt of verovert om de wet en ‘meer vrijheden’ tot pijlers van het nieuwe Rusland te maken. Onder Poetin eigende de staat zich belangrijke industrieën toe.
Sceptici geven Medvedev geen enkele kans. Poetin houdt als premier en als leider van Verenigd Rusland, de partij die in strak geregisseerde verkiezingen een monsterzege behaalde, veel ruimte om deze lijn te bewaken. Gleb Pavlovski, oud-adviseur van Jeltsin en Poetin, voorspelt dat Medvedev vast zal lopen op de ‘apparatsjiks’ om hem heen. ‘Die zullen hem vanaf het begin zand in de ogen strooien en hem belasten met tweederangsproblemen.’
Anderen zien wel kans op verandering. Is het wel mogelijk een stroman als president te hebben in een land waar de formele bevoegdheden van die functie zo groot zijn? En waar geen enkele aanleiding nodig is om op een lome namiddag je premier eens de laan uit te sturen?
